Categorieën
Nieuws

Schapen en weidevogels: een natuurlijke combinatie

Texelaars Arjen en Lonneke Boerhorst zijn natuurinclusieve boeren pur sang! Ze schenken in hun werk extra aandacht aan de natuur, het landschap en de dieren. Met grote toewijding doen ze op hun schapenbedrijf ‘De Hoge Kamp’ aan weidevogelbeheer. Voor de familie Boerhorst spreekt dat vanzelf. Toch komt er nog best wat bij kijken!

Arjen nestbeschermer
Arjen bij een nestbeschermer. Foto: Lonneke Boerhorst

Nestbeschermer
Van oudsher houdt de familie schapen op het glooiende oude land bij de boerderij. Arjen leidt je graag rond om erover te vertellen: “Er lopen hier gemiddeld 300 schapen rond, met op hoogtijdagen nog zo’n 500 lammeren erbij.  Je ziet niet  alleen veel schapen op het land, ook spot je hier in het broedseizoen allerlei soorten weidevogels. Door het gras niet te vaak en vooral niet te vroeg te maaien voelen vogels zich beschut en zijn hun nesten veilig. Als ze eieren leggen, markeren we de plek en zetten er een ijzeren nestbeschermer overheen. Bij het maaien is het nest dan goed zichtbaar en kunnen we een ruime afstand bewaren. Bovendien zijn de nesten veilig voor de voetjes van de schapen en lammeren.” Verder doet hij niet aan intensieve beweiding. Hierdoor hebben de weidevogels de ruimte en blijft er genoeg gras staan waar de vogels dekking in kunnen zoeken. 

Uitgebreid keuzemenu
“Voor de jonge vogels is hier genoeg te eten”, volgens Arjen. “Ze scharrelen met gemak hun kostje bij elkaar op het land, bij de kolken en aan de slootkant. De oevers van de sloten beheren we natuurvriendelijk. Dat wil zeggen dat we een geleidelijke overgang hebben gemaakt van water naar land. Het gevolg is een grotere diversiteit aan oeverplantjes, waterplanten en diersoorten, waartussen vogels heerlijk kunnen foerageren.”
Het waterpeil in de sloot kan Arjen beïnvloeden met een zelf gerealiseerd sluisje achterop z’n land. Omdat hij ook typische landschapselementen zoals kolken (soort natuurlijke drinkpoelen), tuunwallen en een schapenboet onderhoudt en beschermt, ligt er een rijk gevarieerd gebied rondom de boerderij voor alles wat leeft en groeit.

Vaste gasten
Als resultaat van deze extra inspanningen broeden grutto’s, tureluurs en vooral veel scholeksters hier graag hun eieren uit. Dat is buitengewoon mooi, want de aantallen van bijvoorbeeld de scholekster nemen al tientallen jaren sterk af. Aan Arjen zal dat niet liggen. Hij kan ook de gele kwikstaart, graspieper, kievit, meerkoet, veldleeuwerik en wilde eend tot zijn vaste gasten rekenen. “Af en toe komt er zelfs een lepelaar op visite!”

Weidevogel

Waardering
Arjens inzet voor de weidevogels werd in 2019 gewaardeerd met ‘De Gouden Lieuw’, uitgereikt door de Texelse vereniging De Lieuw. Dit is een zelfstandige vereniging die het agrarische natuur- en landschapsbeheer op het eiland ondersteunt. Wist je trouwens dat ‘Lieuw’ de Tesselse benaming is voor scholekster?

Lammetjes Boerhorst

Categorieën
Nieuws

Liever geen pillen, maar kruiden

Waddel

Dapper. de boer op
Elke woensdag tot eind augustus neemt Jan-Willem Bakker van schapenbedrijf De Waddel bezoekers mee de boer op. Hij wandelt met ze door het eeuwenoude Texelse landschap langs typische tuunwallen en kolken. Onderweg vertelt hij vol passie over de schapen die er lopen, en over hoe hij kringlooplandbouw in de praktijk brengt. ‘Ik werk graag samen met lokale bedrijven om mijn schapen van goed voer te voorzien. Van de Texelse Bierbrouwerij krijg ik bijvoorbeeld ‘bierbostel’, een restproduct dat overblijft na het bierbrouwen. Het zit vol met voedzame eiwitten en vezels. Ook heb ik net erwten ingekuild, van een boer verderop. Erwten behoren tot de vlinderbloemigen, die stikstof uit de lucht binden en omzetten in eiwit. Een mooie eigenschap. De schapen krijgen dit voer aan het einde van hun dracht, waardoor de krachtvoerkraan wat meer dicht kan. Ze zijn er gek op!’

Waddel

‘Niet te hard knijpen in het zakje..’
Jan-Willem monitort de gezondheid van de schapen nauwgezet. Zo bestiert hij een eigen poep-lab, wat erop neerkomt dat hij schapenkeutels secuur onderzoekt aan de keukentafel. De in een boterhamzakje verzamelde verse poep wordt gemengd, gekneed en met een zoutoplossing gespoeld. Dat aftreksel gaat onder een dekglaasje, en na wat telwerk vanachter de microscoop stelt hij vast of er niet  te veel worm-eieren in de ontlasting zitten. Is dat wel het geval? Direct naar de pillen grijpen is voor Jan-Willem geen optie: ‘Bij schapen neemt de resistentie tegen ontwormingsmiddelen toe. Deze middelen bieden dus steeds minder bescherming, en hebben een schadelijke invloed op de omgeving.’

Waddel

De natuur als apotheek
Liever verweidt hij de schapen naar een kruidig graslandje verderop, dat bekend staat als apothekersweitje. ‘Daar groeien allerlei klavers en kruiden, zoals cichorei. De bitterstoffen in deze plant hebben een antiworm-effect bij schapen. Een deel van onze lammeren gaat in de zomer naar het zilte natuurgebied De Petten om te weiden. De daar van nature groeiende zoutminnende planten als lamsoor en zeekraal zorgen ook voor een ontwormingskuur voor de lammeren. Ze vreten zich er kogelrond in. Het is niet voor niks dat Texel zo rijk aan schapen is. Door de variatie in vegetatie blijven ze gezond.’

Dapper.
Jan-Willem is een rasechte schapenkenner en ziet elders wat voor effect het heeft op de dieren als de balans in hun omgeving verstoord raakt. ‘Monoculturen en het gebruik van bestrijdings- en geneesmiddelen verstoren het evenwicht in de natuur. De import van goedkoop vlees uit het buitenland schaadt het milieu, en bemoeilijkt een gezond verdienmodel voor de boeren. Ik wil het tij keren, te beginnen op Texel.’ Hij vertelt zijn gasten over Dapper. Dapper. wil Texelse boeren die zich extra inzetten voor landschap en biodiversiteit, verbinden met afnemers en consumenten. De gasten begrijpen het. Wat kunnen ze zelf doen, als consument? Het is niet moeilijk; door een Dapper.- pakket te bestellen zet je een belangrijke stap.

De Waddel

Lekker lokaal
Een veelbelovende zonsondergang zet in. De deelnemers van vanavond hangen aan Jan-Willem’s lippen. Bij aankomst bij de schapenboet ontvangt Sonja hen met koele drankjes en schalen vol lokaal lekkers. Intussen liggen er stukken lamsvlees te garen op de grill. Genieten hoeft niet ingewikkeld te zijn!

Waddel
Waddel