Categorieën
Nieuws

Lamsvlees in februari, kan dat?

‘Klopt dat wel?’ was de vraag van een oplettende klant. Hij merkte op dat Dapper in februari en maart nog lamsvleespakketten verkoopt. Een terechte vraag! Het lamsvlees dat nu verkocht wordt, komt van ‘overblijvers’. Deze lammeren hebben wat meer de tijd gekregen om uit te groeien. Koop je nu een lamsvleespakket, dan draag je niet alleen bij aan het Texelse landschap, maar ook aan verwaarding van de oudere lammeren. Ouder, maar zeker niet minder lekker!

Een schaap is een druk dier en maakt het leven van een schapenboer zeker niet saai. Naast drukke bezigheden als grazen, af en toe verhuizen en voor hun lammetjes zorgen, hebben de schapen zich te houden aan hun natuurlijke seizoenen. De dappere schapenboeren Jan-Willem Bakker en Arjen Boerhorst hebben veel respect voor het natuurlijke ritme van hun schapen. Van oktober tot en met december wordt de ooi bronstig en is actief op zoek naar een mannelijk metgezel. Boeren noemen dit ook wel de dektijd.

Vanaf oktober tot december is het dektijd en gaat de ram aan het werk.

Vijf maanden min vijf dagen later begint de lammerij. Tussen februari en april worden er duizenden lammeren geboren op Texel en kan je er als Tesselaar of toerist niet omheen. Ze groeien heerlijk buiten op samen met hun soortgenoten. Vanaf juni worden de eerste lammeren vakkundig en met respect geslacht door slachterij Cor Boschma. Ze hebben dan minimaal 100 dagen in de Texelse wei gelopen.

Dapper lammeren krijgen alle tijd om op te groeien in het prachtige landschap van Texel.

Als we even rekenen, hoe kan het dat Dapper in februari en maart nog steeds lamsvleespakketten verkoopt? Dat komt omdat het dier tot zijn eerste verjaardag een lam genoemd mag worden. Een lam geboren in april kan het jaar erop in maart dus nog geslacht en verkocht worden als lamsvlees. Deze lammeren zijn vaak wat kleiner dan gemiddeld geboren en hebben ze extra tijd gehad om uit te groeien. Zo hoeven we geen lammeren ‘weg te gooien’.

‘En de smaak, veranderd die dan ook niet’ vroeg de oplettende klant? Dat klopt helemaal. Het vlees van een ouder lam is meer uitgesproken, maar zeker niet minder lekker. Koop je in deze periode een Dapper.lamsvleespakket dan draag je dus niet alleen bij aan het Texelse landschap, maar ook aan de verwaarding van oudere lammeren.

Het Dapper.lamsvleespakket

Categorieën
Nieuws

Kringlooplandbouw doen we samen. Doe je mee?

Sinds 2019 bestaat de studiegroep Kringlooplandbouw Texel. Het doel is – de naam zegt het al – kringlooplandbouw op Texel stimuleren. Aanleiding van de oprichting was een presentatie van toenmalig student Siem Vlaanderen, die onderzoek deed naar kringlooplandbouw op Texel. Niet alleen een zaak van de boeren, maar zeker ook van de ‘burgers’!

Het onderzoek van Siem
Siem onderzocht hoeveel mineralen op Texel er worden aan- en afgevoerd, en waar de verliezen verkleind kunnen worden. Belangrijk als je je eigen krachtvoer wilt verbouwen bijvoorbeeld, in plaats van het ‘ver weg’ te kopen. Adviseur bij het onderzoek was Frank Verhoeven, eigenaar van Boerenverstand. Boerenverstand is een adviesbureau dat dagelijks in gesprek is met boeren, provincies en waterschappen om duurzame landbouw te stimuleren.

Enthousiaste Texelse boeren
In juli 2019 presenteerde Siem zijn onderzoeksresultaten in de schuur van de familie Langeveld aan de Postweg. Frank Verhoeven gaf hierbij een toelichting over de mogelijkheden en de praktische toepassing van de kringlooplandbouw op Texel. Het enthousiasme van de aanwezige boeren was zo groot dat er diezelfde bijeenkomst een vervolg aan werd gegeven. Zo werd de studiegroep Kringlooplandbouw Texel geboren: een groep van akkerbouwers en veehouders die natuur-inclusieve landbouw op Texel willen nastreven en verbeteren.

Siem Vlaanderen presenteert zijn onderzoeksresultaten aan Texelse boeren

Experimenteren met kringlooplandbouw
De studiegroep formuleerde vier hoofdonderwerpen om mee te experimenteren:
1) meer melk uit eigen gras;
2) van organische reststroom tot bodemverbeteraar;
3) nieuwe teelten om voerimport te verminderen;
4) kortere ketens met toegevoegde waarde.
Een goed voorbeeld van een experiment is het telen van gewassen die de biodiversiteit vergroten, en daarnaast als veevoer dienen.

Boerenverstand aan de slag
Boerenverstand deed namens de studiegroep een subsidieaanvraag bij de provincie Noord-Holland. Hierbij speelde de Agrarische natuur- en landschapsvereniging De Lieuw Texel een belangrijke rol. Door met hun samen te werken kreeg Boerenverstand onder andere de financiële middelen om de studiegroep bij te staan. Hiermee kon Siem zijn onderzoek omzetten in een project waarbij veehouders en akkerbouwers op Texel samenwerken aan kringlooplandbouw.

Texelse schapen zijn dol op de planten en de peulvruchten van de groene erwten.

Dapper blijft niet achter
Met ons motto ‘Dapper voor een mooi en biodivers Texels landschap’ kunnen we niet achterblijven. Onze missie is het toevoegen van waarde bij het korter maken van de ketens. Neem bijvoorbeeld de groene erwt. Akkerbouwers Klaas en Kees Lap willen experimenteren met het verbouwen van groene erwten. Dat komt goed uit, want schapenboer Jan-Willem Bakker kan deze erwten gebruiken als krachtvoervervanger en dat betekent minder voerimport. Bovendien zijn erwten een traktatie voor de mens! Dapper is momenteel bezig om lekkere producten te ontwikkelen van groene erwten voor de consument. Het mooiste deel van de erwten wordt verwerkt voor humane consumptie en van de rest mogen de schapen genieten. Zo krijgt de boer een goede prijs voor zijn gewas, wordt er lokaal een krachtvoervervanger verbouwd, én wordt er gewerkt aan een goede biodiversiteit.

Deze samenwerking kan niet zonder jou
Wat heb jij hier nu mee te maken? Heel veel! Want uiteindelijk ben jij als consument de groene motor om kringlooplandbouw en natuur-inclusieve landbouw te stimuleren. Door lokale producten te kopen, draag je persoonlijk bij aan de biodiversiteit, het klimaat en zorg je dat de boer een eerlijke prijs voor zijn product krijgt. Dus maak het verschil, en koop zoveel mogelijk lokaal!

Het winterpakket van Dapper. bevat Texels lamsvlees en Texelse groene erwten: de producten uit de kringlooplandbouw in één pakket.
Categorieën
Nieuws

Smullend investeren? Dat kan met het nieuwe Dapper.winterpakket!

Met het winterpakket van Dapper. geniet je van zelfgemaakte Texelse erwtensoep én draag je bij aan het landschap van Texel. En niet zonder extra’s. In het winterpakket vind je ook het TX robuust brood van Bakker Timmer en een heerlijke pot mosterd van Mosterdmakerij Texel.

Waarom erwten(soep)
Dapper. wil kringlooplandbouw en natuurinclusief boeren op Texel stimuleren. Dat betekent meer gebruik maken van eigen grondstoffen, minder import en zorgen voor het Texelse landschap. De groene erwten passen daar perfect in. Ze versterken de bodemkwaliteit, binden stikstof uit de lucht en voeden het land en zijn een lokaal krachtvoervervanger voor schapen.

Maak zelf je erwtensoep met een recept van sterrenchef Jef Schuur

Biodiversiteit door erwten
De akkerbouwer heeft elk jaar een strak bouwplan. Daarin staat waar en welke gewassen hij teelt. Een gewas verbouw je bijna nooit vaker dan één jaar op hetzelfde stuk grond. Dan gaat de kwaliteit van de grond achteruit en weet het ongedierte het gewas sneller te vinden. Noodzaak dus om een groot assortiment van gewassen te telen zodat de akkerbouwer de biodiversiteit van zijn land en daarmee het landschap vergroot. Die mogelijkheid bieden de groene erwten. Maar dat is niet de enige reden. Erwten zijn een vlinderbloemige en kunnen stikstof binden uit de lucht en omzetten in eiwitten. Ook verrijken de erwten het stikstofgehalte in de bodem en dat zorgt er voor dat de bodem minder bemest hoeft te worden. 

Smullende schapen
Naast de verrijking voor het landschap en de bodem is er nog een andere reden dat Dapper. kiest voor producten van groene erwten. Net als mensen smullen ook schapen graag van deze groene peulvruchten. Door het hoge eiwitgehalte zijn de erwten een perfect lokaal krachtig voer voor de schapen van Jan-Willem Bakker van Schapenboerderij De Waddel. Zo hoeft er minder krachtvoer van ver weg te komen.

Texelse schapen van Jan-Willem genieten van een mengsel erwten, gras en kruiden

En dat natuur-inclusieve dan?
Daar zorgen de gebroeders Klaas en Kees lap voor. Wie op Texel is geweest kan de bloemstroken aan de akkerranden vlakbij Den Hoorn niet ontgaan zijn. Naast een prachtig gezicht vergroten ze de biodiversiteit en verbeteren de leefbaarheid voor insecten en vogels. Dit betekent een mooier Texels landschap, een gezonde bodem en de insecten en vogels zijn natuurlijke vijanden van ongedierte in de gewassen. Win, win, win!

De boer verdient meer dan de pluim
Of eigenlijk de boeren in dit geval. Klaas en Kees Lap telen de erwten op hun akkerbouwbedrijf De Hemmer nabij Den Hoorn. Op de 120 hectare verbouwen de broers naast de groene erwten nog vele soorten gewassen zoals graansoorten en pootaardappelen. Door het gebruik van bloemenranden en een uitgebreid bouwplan houden ze zoveel als mogelijk rekening met het landschap en alles wat er leeft. Ben je nieuwsgierig? Kom naar de Hemmerweg en koop de seizoensproducten van BoerLap uit hun een eigen schuurtje. 

Categorieën
Nieuws

Smullen van kop tot kont

Dapper. bezorgt pakketten Echt Texels lamsvlees bij je thuis, in heel Nederland! Bestel, en proef het beste lamsvlees dat je ooit hebt gegeten. De nasmaak is ook dik in orde, want je verricht een duurzame daad met je actie. Van het lam wordt namelijk niets verspild. En door het kopen van een pakket draag je ook nog eens bij aan het landschap waarin de dieren opgroeien. Mooi en absoluut nodig, want het gebied is kwetsbaar.

Van kop tot kont: vierkantsverwaarding
De lammeren zijn geboren, gespeend en getogen op het eiland. Slagerij Boschma, gevestigd op een steenworp afstand van de deelnemende boerderijen, verzorgt het slachten. Vervolgens verwerkt en verpakt Slagerij Goënga in Den Hoorn het vlees voor Dapper. De lammeren worden van kop tot kont verkocht, ook wel aangeduid met de term ‘vierkantsverwaarding’. Slager Hans legt graag uit wat dat inhoudt: ‘Een lam bestaat uit vier kwartieren (tweemaal voorvoet en achtervoet) plus het vijfde kwartier, (zoals huid, kop, staart, botten, tong, lever, nieren, hart). Hoe optimaler het dier verwaard wordt, hoe duurzamer het is. In een lamsvleespakket vind je dus niet alleen de lamskoteletten of lamsbiefstuk, maar ook stoofvlees, lamsworst en lamsburgers’.

Slager Hans in Slagerij Goënga in Den Hoorn

Kwaliteit
De lat ligt hoog. ‘Er zijn drie factoren die voor het grootste deel de kwaliteit bepalen,’ stelt Hans:  ‘de ouders, de voeding en de korte lijnen. Het maakt voor de kleur en de smaak van het vlees veel uit of een beest in de duinen of op grasland heeft gelopen. Ook de korte afstand van de wei naar de slagerij telt mee. De dieren hebben zo min mogelijk stress, wat natuurlijk beter is voor het dierenwelzijn. Maar het komt ook ten goede van het besterven en de houdbaarheid. Dat vertaalt zich naar een malser stukje vlees.’

Van de wei naar het bord
Hans kan een lam volgen ‘van de wei tot op het bord’: ‘Het lam blijft aan de hand van het oornummer traceerbaar. Die informatie kun je op de verpakking van het vlees terugvinden.’
Slagerij Goënga neemt ook de verzending van de pakketten voor haar rekening, Ze hebben hier veel ervaring mee. Aan alles is gedacht. Van een duurzame eco-coolbox met papieren vulling voor het transport, tot herbruikbare geltex icepacks om het vlees onder de 7 °C te houden. Wacht niet met bestellen, dan kun je binnenkort genieten van een heerlijk Texels lamsstoofpotje!

Tekst en foto’s door Mieke de Vries – www.texelscontent.nl

Categorieën
Nieuws

Schapen en weidevogels: een natuurlijke combinatie

Texelaars Arjen en Lonneke Boerhorst zijn natuurinclusieve boeren pur sang! Ze schenken in hun werk extra aandacht aan de natuur, het landschap en de dieren. Met grote toewijding doen ze op hun schapenbedrijf ‘De Hoge Kamp’ aan weidevogelbeheer. Voor de familie Boerhorst spreekt dat vanzelf. Toch komt er nog best wat bij kijken!

Arjen nestbeschermer
Arjen bij een nestbeschermer. Foto: Lonneke Boerhorst

Nestbeschermer
Van oudsher houdt de familie schapen op het glooiende oude land bij de boerderij. Arjen leidt je graag rond om erover te vertellen: “Er lopen hier gemiddeld 300 schapen rond, met op hoogtijdagen nog zo’n 500 lammeren erbij.  Je ziet niet  alleen veel schapen op het land, ook spot je hier in het broedseizoen allerlei soorten weidevogels. Door het gras niet te vaak en vooral niet te vroeg te maaien voelen vogels zich beschut en zijn hun nesten veilig. Als ze eieren leggen, markeren we de plek en zetten er een ijzeren nestbeschermer overheen. Bij het maaien is het nest dan goed zichtbaar en kunnen we een ruime afstand bewaren. Bovendien zijn de nesten veilig voor de voetjes van de schapen en lammeren.” Verder doet hij niet aan intensieve beweiding. Hierdoor hebben de weidevogels de ruimte en blijft er genoeg gras staan waar de vogels dekking in kunnen zoeken. 

Uitgebreid keuzemenu
“Voor de jonge vogels is hier genoeg te eten”, volgens Arjen. “Ze scharrelen met gemak hun kostje bij elkaar op het land, bij de kolken en aan de slootkant. De oevers van de sloten beheren we natuurvriendelijk. Dat wil zeggen dat we een geleidelijke overgang hebben gemaakt van water naar land. Het gevolg is een grotere diversiteit aan oeverplantjes, waterplanten en diersoorten, waartussen vogels heerlijk kunnen foerageren.”
Het waterpeil in de sloot kan Arjen beïnvloeden met een zelf gerealiseerd sluisje achterop z’n land. Omdat hij ook typische landschapselementen zoals kolken (soort natuurlijke drinkpoelen), tuunwallen en een schapenboet onderhoudt en beschermt, ligt er een rijk gevarieerd gebied rondom de boerderij voor alles wat leeft en groeit.

Vaste gasten
Als resultaat van deze extra inspanningen broeden grutto’s, tureluurs en vooral veel scholeksters hier graag hun eieren uit. Dat is buitengewoon mooi, want de aantallen van bijvoorbeeld de scholekster nemen al tientallen jaren sterk af. Aan Arjen zal dat niet liggen. Hij kan ook de gele kwikstaart, graspieper, kievit, meerkoet, veldleeuwerik en wilde eend tot zijn vaste gasten rekenen. “Af en toe komt er zelfs een lepelaar op visite!”

Weidevogel

Waardering
Arjens inzet voor de weidevogels werd in 2019 gewaardeerd met ‘De Gouden Lieuw’, uitgereikt door de Texelse vereniging De Lieuw. Dit is een zelfstandige vereniging die het agrarische natuur- en landschapsbeheer op het eiland ondersteunt. Wist je trouwens dat ‘Lieuw’ de Tesselse benaming is voor scholekster?

Lammetjes Boerhorst

Categorieën
Nieuws

Liever geen pillen, maar kruiden

Waddel

Dapper. de boer op
Elke woensdag tot eind augustus neemt Jan-Willem Bakker van schapenbedrijf De Waddel bezoekers mee de boer op. Hij wandelt met ze door het eeuwenoude Texelse landschap langs typische tuunwallen en kolken. Onderweg vertelt hij vol passie over de schapen die er lopen, en over hoe hij kringlooplandbouw in de praktijk brengt. ‘Ik werk graag samen met lokale bedrijven om mijn schapen van goed voer te voorzien. Van de Texelse Bierbrouwerij krijg ik bijvoorbeeld ‘bierbostel’, een restproduct dat overblijft na het bierbrouwen. Het zit vol met voedzame eiwitten en vezels. Ook heb ik net erwten ingekuild, van een boer verderop. Erwten behoren tot de vlinderbloemigen, die stikstof uit de lucht binden en omzetten in eiwit. Een mooie eigenschap. De schapen krijgen dit voer aan het einde van hun dracht, waardoor de krachtvoerkraan wat meer dicht kan. Ze zijn er gek op!’

Waddel

‘Niet te hard knijpen in het zakje..’
Jan-Willem monitort de gezondheid van de schapen nauwgezet. Zo bestiert hij een eigen poep-lab, wat erop neerkomt dat hij schapenkeutels secuur onderzoekt aan de keukentafel. De in een boterhamzakje verzamelde verse poep wordt gemengd, gekneed en met een zoutoplossing gespoeld. Dat aftreksel gaat onder een dekglaasje, en na wat telwerk vanachter de microscoop stelt hij vast of er niet  te veel worm-eieren in de ontlasting zitten. Is dat wel het geval? Direct naar de pillen grijpen is voor Jan-Willem geen optie: ‘Bij schapen neemt de resistentie tegen ontwormingsmiddelen toe. Deze middelen bieden dus steeds minder bescherming, en hebben een schadelijke invloed op de omgeving.’

Waddel

De natuur als apotheek
Liever verweidt hij de schapen naar een kruidig graslandje verderop, dat bekend staat als apothekersweitje. ‘Daar groeien allerlei klavers en kruiden, zoals cichorei. De bitterstoffen in deze plant hebben een antiworm-effect bij schapen. Een deel van onze lammeren gaat in de zomer naar het zilte natuurgebied De Petten om te weiden. De daar van nature groeiende zoutminnende planten als lamsoor en zeekraal zorgen ook voor een ontwormingskuur voor de lammeren. Ze vreten zich er kogelrond in. Het is niet voor niks dat Texel zo rijk aan schapen is. Door de variatie in vegetatie blijven ze gezond.’

Dapper.
Jan-Willem is een rasechte schapenkenner en ziet elders wat voor effect het heeft op de dieren als de balans in hun omgeving verstoord raakt. ‘Monoculturen en het gebruik van bestrijdings- en geneesmiddelen verstoren het evenwicht in de natuur. De import van goedkoop vlees uit het buitenland schaadt het milieu, en bemoeilijkt een gezond verdienmodel voor de boeren. Ik wil het tij keren, te beginnen op Texel.’ Hij vertelt zijn gasten over Dapper. Dapper. wil Texelse boeren die zich extra inzetten voor landschap en biodiversiteit, verbinden met afnemers en consumenten. De gasten begrijpen het. Wat kunnen ze zelf doen, als consument? Het is niet moeilijk; door een Dapper.- pakket te bestellen zet je een belangrijke stap.

De Waddel

Lekker lokaal
Een veelbelovende zonsondergang zet in. De deelnemers van vanavond hangen aan Jan-Willem’s lippen. Bij aankomst bij de schapenboet ontvangt Sonja hen met koele drankjes en schalen vol lokaal lekkers. Intussen liggen er stukken lamsvlees te garen op de grill. Genieten hoeft niet ingewikkeld te zijn!

Waddel
Waddel

Categorieën
Nieuws

Texelse barbecue bij De Waddel

Op woensdag 15 juli genoten bijna 40 bezoekers bij de tweede Dapper.-bbq van de gastvrijheid van Jan-Willem en Sonja Bakker op Schapenbedrijf De Waddel.

De groep startte vanaf de Texelse Bierbrouwerij op de Hoge Berg met een wandeling door het eeuwenoude landschap, waarbij Jan-Willem enthousiast vertelde over de natuur en de schapen, zijn ‘dames’, die er rondlopen.

Er was speciale aandacht voor Dapper., het initiatief dat lokale producenten die zich extra inzetten voor het landschap en de biodiversiteit wil verbinden aan zakelijke afnemers en consumenten.

Sonja wachtte de gasten op bij de schapenboet met koele drankjes en schalen vol lokaal lekkers. Het lamsvlees van de grill smaakte ongeëvenaard. Genieten hoeft niet ingewikkeld te zijn!

Wil je ook een keer mee? Deze bijzondere wandeling en aansluitende barbecue vindt iedere woensdagavond plaats van 18:00 – 21:00 uur.

Geef je snel op!